Turkcell Tavuğu ve Recep İvedik

Zamanında Bilinçli Aptallıktan Yaratıcılığa Doğru başlıklı bir yazı yazmıştım. Konuyla ilgili olduğunu düşünüyorum. Dökelim ortaya...

Şahan Gökbakar’ın yarattığı ve sinemaya aktardığı ‘Recep İvedik’ karakterinin adı marka oldu.

Turkcell reklamlarında da kullanılan bu ismi marka yapan ise Gökbakar değil, Ankaralı bir girişimci.

Keçiören’de yaşayan uyanık girişimci Türk Patent Enstitüsü’ne başvurarak ‘Recep İvedik’ markasını tescil ettirdi.

Yarattığı karakterin isim hakkını kaptırdığını öğrenen Gökbakar da konuyu araştıracağını ve daha sonra da avukatının tavsiyesi doğrultusunda bir yol izleyeceğini söyledi."

güncel.net'ten alıntıdır

“Atatürk’ün özel hayatında utanılacak çekinilecek bir şey mi varmış ki?” diyerek kolaycı yoldan Turkcell’i eleştirmek, büyük bir marifet olarak görülmemeli...

Bu filmi izledikten sonra Atatürk’e daha insani daha reel bir gözle bakmaya başlayacak olan birkaç milyon kişinin algılama biçimini bir tarafa koyalım, geri kalan 70 milyon kişinin en az 70 yıldır sahip olduğu “resmi ideolojiye uygun Atatürk efsanesi” algılama biçimini de diğer tarafa.

Tam olarak diyorum ki, mitoloji ve ideoloji ilişkisini hemen bir günde masaya yatırmak, 70 milyonun işi değildir. Bu çoğunluk uzunca bir süre daha, yerleşik mitolojileri tekrarlayarak gündelik hayatını yaşamaya devam edecektir.

Daha da önemli bir nokta var: Yerleşmiş ideolojiler ve yerleşmiş algılamalar, gündelik hayattaki davranışlarımızda “tehlikeli refleksler” biçiminde tezahür eder:

Ortalama Türk insanının zihninde, neredeyse kutsal bir “mit / mitoloji” biçiminde yer etmiş, tartışmaya ve sorgulamaya ve gerçekten “anlamaya” kapalı olan, ama sadece biat etmeye açık olan bir Kemalizm algısı var.

Atatürk hakkında alışılmadık ve beklenmedik farklı bir cümle söylemeye kalkışan herhangi birisi, anında bin bir türlü saldırı ve hakaretle karşılaşmaya hazırlıklı olmalıdır.
Hiç kimse sizin niyetinizin ne olduğunu, o cümleyle ne söylemek istediğinizi vs. anlamaya çalışmak için sabır göstermeyecektir ve anında refleks biçimde “Vay, Atatürk düşmanı!” diye suçlanmanız neredeyse kaçınılmaz olacaktır...

Gerçi bu risk Can Dündar için geçerli değil, hiç kimse onun kemalistliğinden kuşku duymuyor, duymaya da gerek yok zaten. Sahip olduğu pozitif aura sayesinde, Kemalizm ideolojisinin “yerleşik mitolojilerine” farklı bir bakış getirebilme lüksüne sahip birkaç insandan birisi.

Fakat böyle bir risk, 70 milyona hitap eden ticari bir marka için pekala geçerli olabilir.

Bir ticari marka, bugün kesinlikle 70 milyonun gündeminde olmayan, ama sadece birkaç milyon kişinin ilgi duyduğu yeni bir ideolojik tartışmada ne kadar taraf olmalıdır? Marka kimliğini, gündelik hayatımıza yönelik marka vaatlerini, zihnimizdeki ideolojik “mit”lerle tartışmalı biçimde ilişkilendirerek nereye kadar risk almalıdır, iyi düşünmekte fayda var.

Bambaşka bir platformdan, ama daha çarpıcı bir örnek vermek istiyorum:

Bir yıl önce Hafriyat Sanat Grubu’nun açtığı “Allah Korkusu” isimli sergide, Hakan Akçura'nın tasarladığı "yüzü silinmiş Atatürk" afişi, Murat Belge'ye ait olan "Kemalizm bir ibadet biçimidir" sözüyle birlikte ele alındığında, sergideki en çarpıcı ve tartışma yaratıcı iş olarak öne çıkıyordu...

Afişin yaptığı gönderme çok basitti: İslam dininde peygamberin yüzünün resmedilmesinin yasak olması, bir anlamda, onun fikirlerinin tartışmaya ve eleştiriye kapalı tutulmasının da güvencesidir. İşte, "Kemalizm bir ibadet biçimidir" sözü de tam bu noktaya oturuyor:

Farklı bakış açılarıyla fikir alışverişi yapmadan, Kemalizm de dahil hiçbir dünya görüşü kendini yenileyemez ve kaçınılmaz olarak kendini tekrarlamaya başlar: Bu ezberden okuduğumuz tekrarları (“mit”leri) iyice abarttığımız noktada da, olay artık birtakım duaların her gün tekrarlandığı bir ibadete dönüşür... Bu ideolojinin kurucusu da artık gün gelir, "hikmetinden sual olunmaz" bir peygambere dönüşür...

Şimdi merak ediyorum, acaba “Mustafa” belgeseli konusunda Turkcell’in tavrını eleştirenlerin yüzde kaçı, "Kemalizm bir ibadet biçimidir" cümlesinin altına imzasını atabilir?

pardon anlamadım, henüz izleyemediğim için bilmiyorum.. karalanmış bir satırın üstündeki karalamayı kaldırıp altında yazanı mı ortaya çıkartmış can dündar? eğer yazanı doğru olarak tespit edebilmişse bu neden yalan olsun ki?? neden gerçekleri bozmak olsun??

uğur abi, a ve b'ye kesinlikle katılıyorum..
melih_cilga düşündüklerimin sözsel karşılığı olmuş yazınız..
ve turkcell'in tavrını eleştirenlerden değilim.. ama örnek verdiğiniz çalışmayla ve sizin yazınızla beraber murat belge'nin ifadesinin altına imza atarım..